Jakie warunki muszą zostać spełnione, by innowacje rzeczywiście prowadziły do trwałego wzrostu gospodarczego? Dlaczego społeczeństwo otwarte na zmianę jest równie ważne jak sama technologia? W jaki sposób ekonomia odpowiada dziś na pytania stawiane przez rozwój sztucznej inteligencji?
Z okazji ogłoszenia laureatów tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych, prof. dr hab. Krzysztof Jajuga, kierownik Katedry Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem UEW, przygotował ekspercki komentarz oraz wykład poświęcony znaczeniu nagrodzonych koncepcji.
Wśród nagrodzonych „za wyjaśnienie wzrostu gospodarczego napędzanego innowacjami” znaleźli się:
- Joel Mokyr (Northwestern University, Tel Aviv University) – ½ nagrody,
- Philippe Aghion (Collège de France, INSEAD, LSE) – ¼ nagrody,
- Peter Howitt (Brown University) – ¼ nagrody.
W komentarzu prof. Jajuga wskazuje, że tegoroczna Nagroda Nobla nie tylko honoruje przełomowe teorie, ale też stawia fundamentalne pytania o kierunki rozwoju gospodarki w czasach przełomu technologicznego.
Nasz ekspert podkreśla, że skuteczność innowacji nie zależy wyłącznie od ich technologicznej przewagi, lecz od otwartości instytucji i społeczeństw na zmiany. W komentarzu odwołuje się do koncepcji twórczej destrukcji Aghiona i Howitta, zaznaczając, że innowacje wymagają zdolności wypierania przestarzałych struktur. Wskazuje, że w warunkach protekcjonizmu i ograniczania konkurencji postęp gospodarczy zostaje zablokowany, a potencjał rozwojowy społeczeństw pozostaje niewykorzystany.
Z perspektywy profesora szczególnego znaczenia nabiera dziś pytanie o zdolność do zrozumienia mechanizmów, które stoją za technologią – a nie tylko jej użytkowania. Odnosi się do współczesnych wyzwań związanych ze sztuczną inteligencją, koncepcją wyjaśnialnej AI oraz znaczenia badań naukowych jako fundamentu trwałego wzrostu.
Komentarz staje się tym samym nie tylko analizą decyzji Komitetu Noblowskiego, ale też aktualnym głosem w debacie o tym, jak budować gospodarkę wiedzy w czasach niepewności technologicznej i instytucjonalnej.
Zachęcamy do zapoznania się z pełnym komentarzem prof. Krzysztofa Jajugi dostępnym zarówno w formie wykładu wideo, jak i opracowania tekstowego. Komentarz jest dostępny w serwisie Badania.UEW pod adresem https://badania.uew.pl/zrozumiec-wzrost-napedzany-innowacjami-komentarz-prof-krzysztofa-jajugi-do-nagrody-nobla-z-ekonomii-2025/.
